Wi-Fi AC là Wi-Fi 5. Wi-Fi AX là Wi-Fi 6. Trang này giải thích sự khác nhau bằng hình động, rồi giúp bạn chọn theo nhu cầu thật của mình. Bạn không cần biết kỹ thuật.
Nếu mỗi bộ phát chỉ có dưới khoảng 30 thiết bị dùng cùng lúc, Wi-Fi 5 vẫn ổn và rẻ hơn. Từ khoảng 40 thiết bị trở lên, hoặc có nhiều cuộc họp video, Wi-Fi 6 đáng tiền. Đây là quy tắc kinh nghiệm của các đơn vị triển khai, bạn sẽ thử nó ở phần "Chọn cho tôi".
Cả hai đều chạy tốt. Điểm khác chính là cách chia thời gian phát sóng cho nhiều thiết bị. Wi-Fi 6 không chỉ nhanh hơn. Nó phục vụ đông người tốt hơn.
Mỗi lượt, bộ phát chủ yếu làm việc với một thiết bị. Khi vắng thì rất nhanh. Khi đông, mọi người xếp hàng chờ tới lượt.
Bộ phát chia kênh thành nhiều phần nhỏ và phục vụ nhiều thiết bị trong cùng một lượt. Hàng chờ ngắn hơn, nhất là khi các thiết bị chỉ gửi những gói dữ liệu nhỏ.
Giống chia một xe tải thành nhiều ngăn, mỗi ngăn giao cho một nhà. Có lợi khi: nhiều thiết bị cùng gửi gói nhỏ, như tin nhắn, máy thanh toán, camera.
Wi-Fi 5 chỉ làm được ở chiều tải xuống, tối đa 4 luồng. Wi-Fi 6 làm được cả tải lên và tải xuống, tối đa 8 luồng. Có lợi khi: nhiều người họp video, vì hình của bạn gửi đi là tải lên.
Mỗi bộ phát gắn một "màu" lên tín hiệu của mình. Bộ phát bên cạnh thấy khác màu thì không phải nhường lời. Có lợi khi: đặt nhiều bộ phát gần nhau, hoặc hàng xóm cũng dùng Wi-Fi.
Thiết bị hẹn lúc nào sẽ thức dậy để trao đổi dữ liệu, lúc khác thì ngủ. Có lợi khi: có nhiều cảm biến, khoá cửa chạy pin. Pin bền hơn và sóng bớt ồn.
Kéo thanh trượt để đổi số thiết bị cùng cần gửi dữ liệu. Mỗi ô vuông là một thiết bị. Ô đổi màu khi thiết bị được phục vụ xong.
Mô hình đơn giản hoá để dễ hình dung. Wi-Fi 6 được tính phục vụ 4 thiết bị mỗi lượt, khớp với mức giảm độ trễ khoảng 75% mà Wi-Fi Alliance nêu cho mạng đông. Thực tế phụ thuộc vào thiết bị và môi trường. Khi chỉ có 1 đến 2 thiết bị, hai chuẩn gần như giống nhau.
Hai tầng khách sạn, hai quán sát vách, hay hai bộ phát trong văn phòng lớn thường nghe thấy nhau. Hãy bật và tắt BSS Coloring để xem điều gì thay đổi.
Minh hoạ ý tưởng. Khi tắt, hai bộ phát nghe thấy nhau nên thay phiên. Khi bật, mỗi bộ phát nhận ra tín hiệu khác màu của hàng xóm và có thể phát cùng lúc. Mức cải thiện thực tế phụ thuộc cách đặt bộ phát và cường độ tín hiệu.
Bấm vào từng dòng để đọc.
Cột bên phải dịch từng dòng sang ngôn ngữ thường ngày.
| Tiêu chí | Wi-Fi 5 (AC) | Wi-Fi 6 (AX) | Nghĩa là gì |
|---|---|---|---|
| Băng tần | 5 GHz | 2.4 GHz và 5 GHz | Chuẩn AC chỉ nói về băng 5 GHz. Bộ phát AC thường có thêm băng 2.4 GHz chạy chuẩn cũ hơn. |
| Tốc độ tối đa lý thuyết | khoảng 3.5 Gbps | 9.6 Gbps | Con số phòng thí nghiệm. Thực tế thấp hơn nhiều. |
| Cách chia kênh | OFDM, một thiết bị mỗi lượt | OFDMA, nhiều thiết bị mỗi lượt | Wi-Fi 6 ít bắt khách xếp hàng. |
| MU-MIMO | Chỉ tải xuống, tối đa 4 luồng | Tải lên và xuống, tối đa 8 luồng | Họp video mượt hơn khi nhiều người cùng gọi. |
| Giảm nhiễu giữa các bộ phát | Không có | BSS Coloring | Nhiều bộ phát đặt gần nhau ít cản trở nhau. |
| Tiết kiệm pin thiết bị | Không có | TWT | Cảm biến và khoá cửa chạy pin bền hơn. |
| Bảo mật | WPA2 phổ biến | Thiết bị chứng nhận phải hỗ trợ WPA3 | Mạng vẫn có thể giữ WPA2 để máy cũ kết nối được. |
| Số thiết bị mỗi bộ phát (kinh nghiệm) | Thoải mái dưới khoảng 30, giảm dần từ 30 đến 40 | Giữ tốt đến khoảng 60 đến 75 hoặc hơn | Theo một đơn vị triển khai mạng cho khách sạn. Đây là kinh nghiệm, không phải tiêu chuẩn. |
| Giá bộ phát | Thấp hơn | Cao hơn khoảng 30 đến 50% | Theo cùng đơn vị đó. Giá thật tuỳ hãng và thời điểm, hãy hỏi báo giá. |
Trả lời vài câu về nơi của bạn. Kết quả đổi ngay khi bạn thay câu trả lời.
Quy tắc kinh nghiệm từ các đơn vị triển khai, không phải tiêu chuẩn. Hãy khảo sát thực tế và xin báo giá trước khi mua. Số bộ phát tối thiểu chưa tính diện tích phủ sóng, có thể cần nhiều hơn.
Khách dùng điện thoại, máy thanh toán, camera. Quán nhỏ với 1 đến 2 bộ phát thường dùng Wi-Fi 5 là đủ. Quán đông, có giờ cao điểm dày đặc nên nghiêng về Wi-Fi 6.
Nhiều phòng, nhiều thiết bị thông minh như TV, khoá cửa, nhiệt kế, và khách đi công tác họp video cùng lúc. Wi-Fi 6 thường hợp lý hơn.
Nếu họp video nhiều, chọn Wi-Fi 6. Nếu dưới khoảng 100 thiết bị toàn văn phòng và ít họp video dày, chênh lệch giữa hai chuẩn khó nhận ra.
Ít thiết bị, ít nhu cầu nặng. Wi-Fi 5 hoặc Wi-Fi 6 bản giá tốt đều dùng được. Hãy so giá thật ở thời điểm mua.
Bài gốc nhắc đến hạ tầng 3 đến 5 năm tới. Dưới đây là bức tranh hiện tại.
Hiệu năng tốt khi đông người, thiết bị khách đã phổ biến, giá bộ phát đã chín muồi. Nhiều đơn vị triển khai vẫn xem đây là lựa chọn hợp lý cho đa số văn phòng và cửa hàng.
Cùng công nghệ với Wi-Fi 6, cộng thêm băng 6 GHz thoáng và ít nhiễu. Chỉ thiết bị hỗ trợ 6E mới dùng được băng này. Một số nguồn ghi nhận 6E đang bị bỏ qua để lên thẳng Wi-Fi 7.
Kênh rộng 320 MHz, kết nối nhiều băng cùng lúc (MLO), tốc độ lý thuyết tới 46 Gbps. Một báo cáo trích dẫn Ookla cho biết khoảng 7% mạng được đo tại Mỹ đã dùng Wi-Fi 7 trong quý 1 năm 2026.
Nhu cầu thật của khách hàng quyết định, hay cứ Wi-Fi 6 cho yên tâm? Hãy đếm số thiết bị giờ cao điểm trên mỗi bộ phát trước, rồi quyết định.